C# ve ASP.Net alıştırmaları serisine devam… Serinin ilk yazısında, motivasyonumu ve ilk iki alıştırmayı paylaşmıştım. İlk yazıyı okumadıysanız ve alıştırmaları denemek istiyorsanız, ilk yazıyı okumakta fayda var; çünkü geliştirme ortamının kurulması ile ilgili bazı ipuçları o yazıda bulunmakta.

Bu yazıda, 3. alıştırma setini paylaşıyorum. Bu alıştırma setinde, tahmini bitirme sürelerini (süreler tamamiyle empiriktir, yani kişisel deneyime bağlı, özneldir)  ekledim.

İlk yazımda da belirttiğim gibi, bu yazılara devam edeceğim. Öneri ve düşüncelere açık olduğumu belirtmek isterim.

Alıştırma Seti 3: Proje Takip Uygulaması 
Tahmini Toplam Tamamlama Süresi: 22 saat

Açıklama: Bu alıştırma seti için ilk olarak SQL Server 2008 (veya Express) veritabanı sistemine erişiminiz olmalı (bilgisayarınızda ya da ağda erişebileceğiniz ve yönetici yetkisine sahip olduğunuz başka bir bilgisayar).
Bu alıştırma setindeki alıştırmalar yapılarak, basit bir proje takip uygulaması geliştireceğiz.
Uygulama, proje oluşturma ve düzenleme, proje listeleme, çalışılan süre girişi ve süre raporlama gibi arayüzlerden oluşmakta.
3 katmanlı yapıda (n-tier, n=3 -> Sunum, veritabanı ve iş mantığı katmanı) geliştirilecek uygulamada, veritabanı sistemi olarak SQL Server kullanılmalıdır.

Alıştırma 1: Veritabanı tablolarının oluşturulması
Tahmini Süre: 1 saat
Bu alıştırma ilk aşamada yapılması gereken bir çalışma. Ancak yol gösterici olarak aşağıdaki formlarda girilecek bilgilere bakılmalıdır.
Alan isimlendirmelerini size kalmış. Ancak aşağıdaki ipuçlarına göz atmanızda fayda var.

İpucu: Tablo isimlendirmesinde ST_ (standart tablo öneki) öneki kullanınız. Ara tablolar için MT_, yardımcı tablolar içinse HT_ öneki kullanılır.
Alan isimlerinin hepsini büyük harfle isimlendirelim. Böylece case-sensitivity ile ilgili sorunlar yaşanmaz.
Her tabloda, eşsiz tanımlayıcı ve birincil anahtar (unique identifier ve primary key) olarak, auto-increment özelliğine sahip bir int alanı kullanınız.

Alıştırma 2: Veritabanı Stored Procedure’lerinin Oluşturulması
Tahmini Süre: 6 saat
Aşağıdaki işlemler için stored procedureler geliştirilmeli:
Yeni proje girişi (insert)
Proje güncelleme (update)
Proje listeleme (select)
Proje detayı (select)
Proje silme (delete)

kullanılabilir.

İpucu: SQL Server Management Studio kullanarak geliştirme yapılabilir.
T-SQL işlemleri:
Select: http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms189499.aspx
Insert: http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms174335.aspx
Delete: http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms189835.aspx
Update: http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms177523.aspx

Alıştırma 3: İş Mantığı Katmanının Geliştirilmesi
Tahmini Süre: 6 saat
İş mantığı katmanı, arayüzden bağımsız olarak veritabanından veri çekme, veritabanına kayıt yapma, veritabanını sorgulama işlemlerinin yapıldığı katman olarak düşünülebilir. Ayrıca, bu katmanda belli kurallar uygulanabilir. Örneğin, proje kaydı yapılırken proje son tarihi, en fazla 3 ay sonra olabilir gibi bir kural bu katmanda belirlenebilir (arayüzde bu kontrol yapılabileceği gibi). Ancak bu projede sadece veritabanı işlemlerinin, arayüz katmanındaki kod katmanından gizleneceği bir katman olarak düşünelim. Örneğin bu katman bir class dosyasından (ProjeYoneticisi.cs gibi) oluşsun ve bu class dosyasında statik metotlar ile proje oluşturma, düzenleme işlemlerini yapabilelim:
ProjeYoneticisi.Yeni(projeAdi, kategori, sorumlu, sonTarih);

Save metodu içinde ise, SQLClient.Command, SQLClient.Connection classları kullanılarak, ilgili stored procedure (SP_PROJECT_SAVE gibi), ilgili parametreler gönderilerek çağrılır ve proje bilgileri veritabanına kaydedilir.
Dolayısıyla aşağıdaki statik metotların olduğu bir class işimizi görecektir:
int ProjeYoneticisi.Yeni(projeAdi, kategori, sorumlu, sonTarih)
void ProjeYoneticisi.Guncelle(projeID, projeAdi, kategori, sorumlu, sonTarih)
DataTable ProjeYoneticisi.Listele()
Proje ProjeYoneticisi.Oku(projeID)
void ProjeYoneticisi.Sil(projeID)
Oku metodunda, dikkat edildiyse dönüş değeri olarak Proje belirlenmiş. Buradaki Proje bir class. Aşağıdaki gibi bir proje classına ihtiyaç var:
public class Proje {
public string ProjeAdi {get;set;}
.
.
}
Bu class geliştirildikten sonra, diğer code-behind dosyalarında (web formlarında) kullanılarak, hızlıca geliştirme yapılabilir.
Alıştırma 3: Proje Giriş Formu
Tahmini Süre: 4 saat
Proje giriş formunda aşağıdaki alanlar olsun.
1. Proje adı (en fazla 50 karakter, zorunlu)
2. Proje kategorisi (zorunlu, en fazla 20 karakter)
3. Proje sorumlusu (en fazla 50 karakter, zorunlu)
4. Proje son tarihi (tarih biçiminde girilmeli, tarih seçme kontrolü kullanılsın)

Bu formdaki tüm alanlar zorunludur. Kayıt yapıldığında, proje listeleme sayfasına yönlendirme yapılsın ve listenin üstünde “Kayıt başarıyla yapılmıştır.” şeklinde bir ibare ile kaydın yapıldığı gösterilsin.
Validasyon kutusu olsun. Validasyon gösterimi dinamik olsun.
İpucu: Jquery UI tarih kontrolü

Alıştırma 4: Proje Listeleme Formu
Tahmini Süre: 2 saat
Kaydedilmiş projelerin listelendiği sayfadır.
Listedeki başlıklar, giriş formundaki alanların hepsi olsun.
Sayfada gösterilebilecek en fazla kayıt sayısı 10 olsun.
Sayfalar arasında dolaşılabilsin.
Başlıklara göre sıralama yapılabilsin. Yani Proje Adı başlığına tıklandığında proje adına göre A’dan Z’ye sıralama, tekrar tıklandığında Z’den A’ya göre sıralama olsun.
Listedeki herhangi bir proje adına tıkladığımda, proje düzenleme formuna gidilsin.

İpucu: Gridview

Alıştırma 5: Proje Düzenleme Formu
Tahmini Süre: 3 saat
Proje giriş formu ile aynı form kullanılabilir. Dolayısıyla bu alıştırma için, proje giriş formunun tekrar ele alınması uygun olacaktır.
Kaydet işleminde (kaydet butonuna tıklandığında) proje güncellenmeli ve listeleme sayfasına yönlendirme yapılsın. Listeleme sayfasında “Proje başarıyla güncellenmiştir.” diye yazsın.
Proje giriş formundan farklı olarak, Silme butonu da olsun (düzenleme modunda görünürlüğü açmak yeterli). Silme butonuna tıklandığında, ilk önce “Emin misiniz?” şeklinde sorsun. Tamam’a tıklandığında silme işlemi gerçekleşsin ve listeleme sayfasına yönlendirme yapılsın. Listeleme sayfasında üstte “Silme işlemi gerçekleşmiştir.” yazsın.

Her set için bir notlandırma yaparak, alıştırmayı yapan arkadaşları daha fazla motive etmek mümkün olabilir. Örneğin set içindeki her bir alıştırma için bir puan belirleyerek (toplam 100 olacak şekilde) 100 üzerinden yapılacak bir notlandırma ile alıştırmayı yapan kişinin setten aldığı puanlar hesaplanabilir. Daha sonra setlerden aldığı puanların ortalaması hesaplanarak, genel bir eğitim puanı bile hesaplamak mümkün olabilir.

Bu yazıda, iki adet alıştırma setini paylaşıyorum. Yeni alıştırma setlerini buradan paylaşacağım. Bir yandan amacım, en önemli C# ve ASP.Net konularını öğretme amaçlı alıştırma setlerini oluşturmak. Böylece .Net platformunda yazılım geliştiren şirketler ve ekipler, bu alıştırma setlerini kullanarak aralarına yeni katılan junior yazılımcıların gelişimlerini daha hızlı sağlayabilirler. Aklımda, veritabanı, sql, linq, javascript, html, css ve xml ile ilgili alıştırmalar da bulunmakta. Bu konularla ilgili alıştırma setlerini de zaman içinde burada paylaşacağım.

Alıştırma setleri konusunda her türlü öneriye de açık olduğumu belirtmek isterim. Önerilerinizi, yorum olarak iletebilirsiniz.

ASP.Net ve C# Alıştırmaları

Basit ASP.Net uygulamalarıyla ASP.Net ve C# temellerini öğrenmenizi sağlar.

Öngereklilikler ve Geliştirme Ortamının Kurulması

İlk olarak aşağıdakileri yapmanız gerekiyor:
1. Visual Studio 2010′da File->New altında bulunan Web Site’a tıklayarak yeni bir web sitesi oluşturun.
ASP.Net Empty Web Site’ı seçmeniz gerekiyor. Proje adı olarak CSharpAlistirmalari diyebilirsiniz.
2. Solution Explorer’da Scripts ve Styles isimli iki dizin ekleyin.
3. Jquery.com sitesine girerek buradan jquery kütüphanesinin son versiyonunu Scripts dizinine kopyalayın.

Alıştırmalar

Alıştırma Seti 1: Bir Dosyadaki Sayılarla İlgili İşlemler

SayiAlistirmalari.aspx isimli bir web sayfası ekleyin ve bu sayfada aşağıdaki alıştırmaları yapın.

1. Sayı İstatistikleri

İçinde rasgele sayılar bulunan bir metin dosyasını yükleyip, bu sayıların toplamını, en büyük ve en küçük sayıları, sayıların ortalamasını ve toplam kaç tane sayı olduğunu sayfada gösterilmesi
İpucu: Dosya yüklemek için asp:FileUpload ve sonuçları göstermek için de asp:Label kontrollerini kullanabilirsiniz.

2. Sayılar İçinde Arama

Bir metin kutusu ve düğme olsun. Düğmeye tıklandığında bu kutuya girilen sayının, birinci örnekte kullandığınız dosyadaki sayılar arasında kaç tane olduğu gösterilsin.

3. Sayıları Sıralama

Bir düğme olsun. Tıklandığında dosyadaki sayıların hepsini sıralı bir şekilde bir metin kutusuna yazsın.

4. Sayı Ekleme

Bir metin kutusuna yazılan sayı, dosyaya eklenebilsin.

5. Sayı Silme

Bir metin kutusuna yazılan sayı, sil düğmesine tıklandığında dosyadan silinebilsin. Silme işleminde, kaç tane sayının silindiği gösterilsin.

6. ASP.Net State Alıştırması

SayiAlistirmalari2.aspx isimli bir sayfada, dosyadaki sayıların gösterilmesi ama dosyadan okuma işleminin bu sayfada yapılması istenmiyor.
İpucu: SayiAlistirmalari.aspx sayfasında dosya okuma işlemi sırasında, sayıları hafızaya almanız gerekiyor.

Alıştırma Seti 2: Form İşlemleri
FormIslemleri.aspx isimli bir web form ekleyin.

1. Kontak Formu

Ad, soyad, eposta ve telefon bilgilerinin girilebildiği bir form olsun. Girilen bilgiler, form.txt isimli bir metin dosyasına kaydedilsin (önceki girişleri silmeden ve tarih-zaman bilgisi ile beraber).

2. Form Validasyonu

Formda ad, soyad ve e-posta zorunlu alanlar olsun. Bu alanları girmediğim zaman, kırmızı renkli şekilde uyarı verilsin.
İpucu: Validator, ValidationSummary

3. Diğer Validasyon Tipleri

E-posta alanına girdiğim veri, eposta değilse hata almalıyım. Ayrıca yazılan ad bilgisi, eposta içinde geçmiyorsa da uyarı verilsin.
İpucu: RegularExpression ve Custom

Google mühendisleri Sam Dutton ve Paul Kinlan, yaptıkları ikişer sunum ile HTML 5′teki en son yenilikleri tanıttılar. Özellikle etkinliğin Paul Kinlan tarafından yapılan ilk sunumu, Bleeding Edge HTML 5, en beğendiğim sunumdu (sunumu buradan görebilirsiniz).

Etkinlikte  HTML5′in Flash’a alternatif olup olamayacağı konusunda ne durumda olduğunu anlamaya çalışmak ilk amacımızdı. Açıkçası Bleeding Edge HTML5 sunumunda, kayda değer teknolojilerin gelmekte olduğunu gördük. Bu teknolojler, MediaSource API ve Web Audio API’ydi.  Bu iki API ile, medya ve ses verilerinin işlenmesi ve üzerinde işlem yapılması mümkün olabiliyor. Ayrıca Javascript ile kamera ve mikrofona erişimin de mümkün olacağını görebiliyoruz. Ayrıca, sunumun sonundaki linklerde de görüleceği gibi Web RTC (Real-Time Communications) projesinden de bahsedildi. Google, Mozilla ve Opera tarafından desteklenen Web RTC projesi, henüz Microsoft tarafından desteklenmese de umut vaadediyor.

Sunum sonrasında Paul ile konuşma fırsatımız oldu. Kendisine, Flash ile streaming içeren uygulamalar geliştirdiğimizi ve Web RTC, MediaSource API ve Web Audio API ile HTML5′te Flash’ın sunduğu olanaklara sahip olup olamayacağımızı ve bu özelliklerin ne zaman stabil olacağını sorduk. Cevabı kısa ve özdü: “Go with the Flash” yani Flash ile devam edin, bu teknolojilerin, ne zaman tam anlamıyla stabil hale geleceği konusunda bir tarih de veremedi. Zaten Web RTC için IETF ve W3C’nin de ilgili sayfalarını (W3C ve IETF) incelediğimizde, standartlaştırma çalışmalarının 2013′e kadar süreceğini görüyoruz.

Böyle bir etkinliğin düzenlenmiş olması güzeldi. HTML5 her ne kadar açık bir standart olsa da şu anda bu standartı en çok destekleyen ve bunun nimetlerinden yararlanmak isteyenler arasında en önde olanlardan biri de Google. Chrome gibi çok iyi bir tarayıcı ile tarayıcı pazarına getirdikleri dinamizm (Chrome, Firefox’u dünya genelinde geçerek ikinci sıraya oturdu) ve yüksek kalite standartı, bu pazarda rekabeti artırması açısından çok önemli. Ancak bu alandaki yeni teknolojilerin bazılarının sadece açık kaynak kodlu tarayıcılar tarafından desteklenmesi ve Microsoft cephesinden destek görmemesi, ilerlemenin önündeki en büyük engel olma potansiyeli taşıyor.

İlerleyen günlerin neler getireceğini göreceğiz ancak şu da bir gerçek, gelecek, biz kullanıcılar ve geliştiriciler için daha güzel olacağa benziyor.

Şu an kullandığım telefona piyasadaki birçok telefonda olduğu gibi online uygulama dükkanından çeşitli uygulamalar indirip kullanabiliyorum. Bu uygulamalar basit oyunlar, harita uygulaması, kişisel antrenman, cebe para gönderme uygulaması gibi uygulamalar.

Geçen gün bankadan para çekmek için şube ATM’sine geldiğimde cüzdanımı, dolayısıyla banka kartımı unuttuğumu farkettim. Acelemin olduğu o anda imdadıma, bir gün işime yarar, birisine para gönderirim belki diye telefonuma yüklediğim cebe para gönder uygulaması yetişti, o birisi ben olmuştum. Uygulamaya cep telefonu numaramı ve para miktarını girdim, gönder dememle içinde bir kod olan bir SMS geldi. Bu kodu ATM ekranına girerek hesabımdan kartsız para çekebildim.

Koşu ve yürüyüşlerimde yaptığım mesafe ve hız gibi istatistikleri Endomondo isimli uygulama ile takip ediyor ve webdeki Endomondo hesabıma kaydedebiliyorum. Kişisel antrenman istatistiklerimi birbirleriyle kıyaslayabilmek, grafiksel raporlar almak ve bunları arkadaşlarımla paylaşabilmek çok hoşuma gidiyor.

Doodle jump isimli çok basit ama aynı oranda keyifli bir oyunum var, çok sıkıldığım anlarda beni rahatlatıyor.

Harita uygulamaları (hem Nokia Ovi Maps hem de Google Maps) ile yolumu kaybetmiyorum (çoğunlukla ).

En çok kullandığım Gmail uygulaması ile 4 eposta kutumu her zaman kontrol edebiliyor ve eposta gönderebiliyorum.

JoikuSpot ile telefonumu wifi modeme çevirip bilgisayarımdan internete girebiliyorum (3g modemim yokken).

Internet tarayıcısı ile çok sayıda web sayfasını görüntüleyebiliyor, webde arama yapabiliyorum.

Bu mobil uygulamalar sayesinde cep telefonum bir telefondan ziyade kişisel asistanım gibi oldu.

Not: Bu yazı, WordPress’in mobil uygulaması ile yazdığım ilk yazıydı.

Ben de kendisine, kendi tecrübelerimden faydalanarak bir cevap yazmaya çalıştım. Sonra yazdığım cevabı blogumda paylaşmanın faydalı olabileceğini düşündüm. Aşağıda yazdığım cevabı okuyabilirsiniz.

Merhaba ……. Bey,
Teşekkür ederim öncelikle. Hem mesleğinize devam edip hem de internet ile ilgili girişimlerde bulunduğunuz için ben de sizi tebrik ederim.

Aslında ben tavsiye alınacak doğru kişi miyim bilmiyorum. Çok daha başarılı ve size daha iyi yol gösterebilecek kişiler vardır. Kendi tecrübelerimden ilerlemek gerekirse şunları söyleyebilirim, yatırım alma konusunda. Etohum bence iyi bir başlangıç noktası olabilir. Bunun dışında webrazzi’nin düzenlediği organizasyonlara katılıp oldukça fazla insan tanımak iyi olacaktır.

Sadece fikir aşamasındaki bir işe yatırımcı bulmanız mümkün. Melek yatırımcılar zaten burada devreye giriyor ama ben sizin yerinizde olsam sadece fikrimi gidip bir yatırımcıyla paylaşıp yatırım almaya çalışmazdım, özellikle Türkiye’de. Çünkü her fikir kopyalanabilir, yapılabilir ve fikirler orijinal olsa bile hayata geçirmek önemli olan.

Bu yüzden yatırımcı yerine kendi imkanlarınızla veya aileniz ya da arkadaşlarınızdan alabileceğiniz bir yatırım ile projeyi belli bir noktaya getirme, fikrin prototipini ortaya çıkarmak ve sonrasında bununla beraber, rakamlarla (üye sayısı, sayfa görüntüleme, vs) yatırımcıya gitmek çok daha mantıklı olacaktır. Biz sordu.com fikri ile yatırımcıya gitmiştik ama elimizde sanal sınıf teknolojisi olduğu için yatırım aldık. Yani teknolojimiz hazır ve kullanılıyordu. Ama buna rağmen pazara çıkışımız çok çabuk olmadı. Geriye dönüp baktığımda projeyi belli bir noktaya getirip yatırımcıya gitmek daha mantıklı olabilirdi diye düşündüğüm oluyor.

Yatırımcılar şu riskleri değerlendirir:
1. Teknoloji
2. Finansman
3. Takım
4. Pazarlama

Finansmanı yatırımcı halleder. Teknoloji önemli bir husus. Sizin projenizde eticaret sistemi kiralayarak yarın işe başlayabilirsiniz. Dolayısıyla teknoloji riskiniz yok, kobimaster ya da benzeri bir sistem yarın dükkanı açmanıza olanak veriyor (ama bu işin kopyalanabilirliği riskini artırdığı için bir yandan da risk). Bence size yatırımcı yapacak kişinin esas bakacağı şey pazarlama ve takım. Ürün satılabilir mi ve siz bunu satıp para kazandırabilir misiniz? Ürünün tutabileceğini kanıtlamanız çok iyi bir sunum ile yapılabilir. Yatırımcı buna ikna olabilir ama bu sefer bunu satabilecek kişinin siz olup olmadığınızı sorgular. Bu konuda onları ikna etmeniz en önemli noktadır. Önceden bu konuda tecrübeniz (başarılı olmanız tercih edilir ama başarısız bir tecrübe tecrübesizlikten iyi olabilir) yoksa işiniz zor olabilir. Bu yüzden yatırımcılara gitmeden önce projeyi hayata geçirip fatura kesmeye başladıktan sonra gitmeniz daha iyi olur diye düşünüyorum. Kâr etmeniz önemli değil ilk etapta, önemli olan fatura kesebildiğinizi ve gelirde artışı gösterebilmeniz. Bunu gösterdiniz mi, ihtiyacınız olan tanıtımsa, yatırımcı işte burada para koyarak bu tanıtımı sağlayabilir. Yatırımcı, yatırdığı parasını 5 kat fazlasıyla geri alabileceğini düşünürse işe girer yoksa risk almaz.

Benim fikirlerim bunlar.

Bu haber sadece NTVMSNBC’de çıkmamıştı, CNN, Forbes ve BBC gibi kurumlar da böyle ilgi çekici bir habere çok da araştırma yapmadan, balıklama atlamış ve görünürde profesyonel görünen ama Kanadalı bir araştırma şirketine ait olduğu gözüken ama kısa süre önce kurulmuş, çalışanların fotoğraflarının başka bir ülkedeki araştırma şirketinin web sitesinden kopyalanarak konduğu anlaşılan bir web sitesinden bu raporu kaynak göstererek haber yapmışlardı.

Mesleği habercilik olan insanların bile böyle bir hata yapması, sıradan İnternet kullanıcılarının İnternette çıkan haberlere inanma yatkınlığının ne kadar çok olabileceğini gösteriyor olsa gerek. Ben de bunun üzerine Google’da kısa bir araştırma yaparak bu konuyla ilgili yazılmış bir şeyler var mı diye bakmak istedim ve iki blog yazarının yazılarına ulaştım.

Bu yazılardan ilki, çoğu İnternet kullanıcısının güvenilir bir kaynak olarak gördüğü ve sanal ansiklopedi olarak tanımlayabileceğimiz Wikipedia ile ilgili. Wikipedia, İnternet kullanıcılarının her türlü konuda bilgi girişi yapabildiği ve ortak bir çalışmanın ürünü. Herkes bir makale ekleyebiliyor ve bu makaleler 1.400 kişilik bir ekip tarafından kontrol ediliyor. Wikipedia’nın oluşturulma mantığından ötürü Nature dergisi Britannica ile Wikipedia arasında bir karşılaştırma yapıyor. Aynı konu ile ilgili 42 makale karşılaştırılıyor, Britannica’da 3, Wikipedia’da 4 yanlış bilgi hatası çıkıyor. Bulunan 8 ciddi hata ise paylaşılıyor. Yanlış anlaşılabilecek bilgi sayısı da Wikipedia’da 162 iken Britannica’da 123 çıkıyor (Yazının tümünü buradan okuyabilirsiniz.).

Bu araştırma’da Wikipedia’nın güvenilirlik konusunda Britannica’dan aşağı kalır bir yanı olmadığını gösterse de Wikipedia, her an bir kişi tarafından istendiği gibi düzenlenebilmekte. Örneğin ben beğenmediğim tarihi bir bilgiyi şu anda giriş yapıp değiştirebilirim. Böyle bir denemem oldu ve bir ya da iki gün bu değişiklik, sitede durdu. Daha sonra kontrol eden yetkili bir kullanıcı tarafından bilgi düzeltildi. Kısa süreli de olsa bilgiyi manipüle etme şansımın olması Wikipedia’yı benim gözümde Britannica’dan daha güvenli bir ansiklopedi haline getirmiyor.

Diğer yazı da Twitter’ın güvenilirliği ile ilgili. Twitter, anlık bilgi paylaşımı konusunda şu anda dünyada en çok kullanılan sistem. Bu da Twitter’ı anlık olaylar konusunda mükemmel bir bilgi kaynağı haline getiriyor. Yahoo araştırmacıları da bu bilgi kaynağının ne kadar güvenilir olduğunu incelemek üzere bir araştırma yapmışlar. Araştırmanın sonucuna göre paylaşılan bilgi güvenilirliği oranı %86 gibi oldukça yüksek bir yüzde olarak çıkmış.  Kişinin paylaştığı bilginin güvenilirlik oranının, kişinin takip edilme oranı ve üyelik süresi ile doğru orantılı olduğu da ortaya çıkmış ((Yazının tümünü buradan okuyabilirsiniz.).

Sonuç olarak, İnternet mükemmel bir bilgi kaynağı ve her geçen gün bu konumunu güçlendirmeye devam edecek. Ancak sosyal medyanın güçlenmesi, daha çok insanın İnternet üzerinde yer alması, İnternet’e ve İnternet üzerinde ulaştığımız bilgiye daha bağımlı hale geldikçe bilginin doğruluğu konusu da önümüzdeki dönemde üstünde çalışılan ve farklı çözümler üretilen en önemli konulardan biri olacak diye düşünüyorum.

Türkiye, uzaktan eğitim kavramıyla 1960 yılında mektuplar aracılığıyla gönderilen ders notları ile tanışmıştır. Uzaktan eğitim araçları, iletişim teknolojilerinin gelişmesine paralel olarak farklılaşmıştır. Mektup yerini radyoya, radyo yerini televizyona, televizyon yerini Internet’e bırakmıştır. Televizyon tek yönlü iletişim sağlayan bir sistemdir.

Esasen televizyon hala geçerli bir uzaktan eğitim aracıdır (Açık Öğretim Üniversitesi) ancak evlerde İnternet’e bağlı bir bilgisayarın televizyon gibi neredeyse standart bir hale gelmesi ve evlerde kullanılan İnternet bant genişliğinin artması, web tabanlı uzaktan eğitimi, televizyonu bu konuda tahtından indirecek noktaya getirdi, televizyonun radyonun yerini alması gibi. Geçen çağın icadı olan televizyon uzaktan eğitimde elinde bulunan liderliği, 1980’lerden itibaren ticari amaçlı olarak kullanılmaya başlayan web tabanlı uzaktan eğitime 2000’li yılllarda kaptırmaya başladı.

Türkiye’de 20 milyon civarında İnternet kullanıcısı var. Yine bu sayıya yakın Facebook kullanıcısı olduğunu biliyoruz. İnsanımız İnternet’te gezmeyi, sosyalleşmeyi seviyor, oldukça fazla zaman harcıyor. Kullanım amaçlarına baktığımızda genelde sohbet için İnternet’i kullandıklarını görüyoruz. İnsanımız, okuma alışkanlığı olmayan bir toplum. Dolayısıyla öğrenimin özünde okumak olduğu için kişisel disiplin gerektiren bir öğrenim şekli olan uzaktan öğrenim insanımız için çok daha zor bir öğrenim şekli oluyor. Bunun için daha az yazı içeriği daha çok görsel içeren ders materyalleri hazırlanıyor. Ancak bu da yeterli değil.

Uzaktan eğitim, senkron ve asenkron olmak üzere iki temel daldan oluşuyor. Asenkron eğitim, web tabanlı ders sunumları, videoları, belgeleri ve çevrimiçi sınavlardan oluşuyor. Asenkron denmesi, bu içeriklere her yerden her an ulaşılabilmesinden kaynaklanıyor. Her yerden her an ulaşılabilmesi işin güzel tarafı ancak yine kültürel olarak disiplinli bir toplum olmamamız, daha doğrusu zaman yönetimini bilmememiz, yumurta kapıya dayanınca çalışmamız gibi olgular asenkron eğitimden alınan verimi bizim için düşürüyor.

Senkron eğitim, iletişim teknolojileri kullanılarak eğitmen ile öğrencinin aynı anda karşılıklı olarak farklı mekanlarda olmalarına rağmen iletişim kurabilmelerini, eğitimin yapılabilmesinden ibaret. Senkron denmesinin sebebi mekan bağımsızlığına rağmen aynı zamanda eğitimin yapılması. İnternet üzerinde sanal sınıflarla ya da tele-konferans sistemleri ile bu gibi eğitimler yapılabiliyor. Web kamerası ile size bakan ve konuşan bir eğitmenin varlığı bile kişinin eğitime daha iyi konsantre olmasını sağladığı gibi aynı anda aklınıza takılan soruları yöneltebiliyor ve cevabını alabiliyorsunuz. Bu açılardan bakıldığında senkron eğitim, asenkron olana göre insanımız için daha uygun bir eğitim modeli olarak karşımıza çıkıyor. Yapılan senkron eğitimlerin kaydedilip tekrar izlenmesinin sağlanması yani asenkron eğitim içeriği haline gelmesi de bu modelin avantajlarından biri.

Sonuç olarak okumayı sevmeyen, daha çok izlemeyi ve dinlemeyi seven toplumumuz için doğru eğitim modelinde mutlaka senkron eğitime yer verilmesi gerekiyor.

Amazon’un bulut bilişim servislerini temsil eden marka Amazon Web Services. 2006 yılından beri faaliyette olan bu servis ile ilgili bu sayfada daha fazla bilgi alabilirsiniz. Web sitesi istatistikleri servisi olan Alexa’nın da aralarında bulunduğu 20′den fazla farklı hizmeti bünyesinde barındıran Amazon Web Services’te bizim kullandığımız servisler Elastic Compute Cloud (EC2), Amazon CloudWatch ve Amazon Elastic Block Store (EBS). EC2 ile ihtiyaç duyduğumuz sayıda sunucuyu 15 dakika içinde ayağa kaldırıp ihtiyacımız boyunca kullanabiliyoruz. CloudWatch ile sunucularımızın performansını (CPU, Disk I/O, Network) grafiksel olarak takip edebiliyoruz. EBS ile istediğimiz kadar disk kullanmamız ve istediğimiz zaman kapasitemizi artırmamız mümkün oluyor. İşin en güzel tarafı ise yüksek güvenilirlikli ve ölçeklenebilir bu servisleri kullandığımız kadar ödüyoruz.

Bahsettiğim servislerin maliyetlendirilmesinde en önemli iki parametre bantgenişliği kullanımı ve sunucu kullanım süresi. Kullandığınız boşta IP adresi sayısı, load balancer sayısı, disk kullanımı parametreleri de maliyete etki ediyor ama onlar kadar değil. AWS üzerinde bir servis geliştirecekseniz ilk önce aylık maliyetinizi hesaplamanıza yardımcı olmak için Amazon’un sağladığı hesap makinesini kullanmanızı öneririm.

Yakında Amazon’un da yeni devreye aldığı Amazon Simple Email Service (SES) isimli servisi de kullanmaya başlayacağız. Bu sayede eposta gönderiminde sıkıntısız ve ölçeklenebilir bir yapıya geçeceğiz. Bu serviste, eğer sunucularınız EC2 üzerinde ise ilk 2000 eposta gönderimi de ücretsiz. Bu da zaten haydi haydi yeterli bir rakam, çoğu web sitesi ve portal için. SES’e ek olarak değerlendirmek istediğimiz servisler arasında Amazon Simple Storage Service (S3) ve Elastic Load Balancing isimli servisler de var.

AWS’den daha ucuza da bulundurma servisi satan yerler vardır. Ancak önceki deneyimlerimde %99.5 ve üstü uptime ile çalışan sunucu sistemlerinde bile bazen yarım ya da bir günlük kesintiler yaşamış ve destek almakta her zaman sıkıntı yaşamış biri olarak AWS’de böyle bir sorunu bir seneyi aşkın süredir yaşamadığımızı söyleyebilirim (Allah nazardan saklasın ). AWS ekibi farklı destek seçenekleri de sunuyor, bunlara ihtiyacımız olmadı ama çok kurumsal ve çok kritik uygulamalarda destek için de bütçe ayırmak mümkün. Sonuç olarak, ölçeklenebilirlik, süreklilik ve güvenilirlik için AWS doğru tercih diyebilirim.

AWS dışında uygulamalarınızı barındırabileceğiniz bildiğim diğer yerler Microsoft Azure, Google App Engine ve Rackspace Cloud. Ancak Microsoft Azure’un kullanabildiği ülkeler arasında Türkiye maalesef yok. Google App Engine üzerinde sadece Java ve Python ile geliştirme yapabiliyorsunuz. Rackspace ise cloudfiles ve cloudservices ile Amazon ile rekabet ediyor ama gördüğüm kadarıyla Amazon sunduğu çok sayıda servis ve API ile daha üstün ve güvenilir.

Ubuntu, masaüstünde kullanılacak en iyi Linux dağıtımlarından biri. Ubuntu’yu webden indirip kurmanız 1 saatinizi almıyor. Arayüzü çok güzel, üzerinde kurulu programlarla geliyor. Firefox kurulu olduğu için de zaten çoğu işimi (eposta okumak ve gönderme, blog okumak/göndermek) hemen yapmaya başlayabildim. Bu yazıyı da sonradan kurduğum Google Chrome tarayıcısı üzerinde yazıyorum.

Şu anda bilgisayarımda Windows 7 ve Ubuntu beraber kurulu ve yan yana oldukça güzel çalışıyorlar . Sunum ve doküman kullanmak için MS Office kullanmam ya da Visual Studio .Net ile bazen geliştirme yapmam gerektiğinde Windows kullanmam gerekiyor. Eposta ve takvim yönetimi için de Outlook kullanıyorum ama yavaş yavaş tüm takvim ve eposta yönetimimi webe, Google’a kaydırmaya karar verdim. Zaten şirket olarak da Google Apps kullanarak eposta, takvim gibi uygulamaları bulut üzerinde kullanıyoruz. Outlook, Google Apps önünde çalışan bir arayüz ve lokal yedekleme için kullandığım bir sistem ama artık arayüz olarak web tarayıcı kullanmanın zamanı geldi.

Ubuntu’yu kurduktan sonra yeni yazılımları kurmak oldukça kolay. Ubuntu Software Service ile arayüzden ya da terminale girip apt-get ya da aptitude komutlarını kullanarak yazılımları kolayca kurmanız mümkün.

PHP ve MySql kullanarak web geliştirme yapmak isterseniz makinenize LAMP kurmanız da 3 dakikanızı almıyor. LAMP, MySql, Apache web sunucusu ve PHP modülünü içeren bir yazılım paketi. Yapmanız gerseken ise “sudo tasksel install lamp-server” yazmanız ve sizden istenen bilgileri girerek (mysql root şifresi gibi) kurulumu tamamlamak. Web server ayarları yapmanız için /etc/apache2 içindeki konfigürasyon dosyalarını değiştirmeniz (apache2.conf gibi) gerekebilir. Ama kurulum bittikten sonra /var/www dizini altına koyduğunuz php dosyalarına http://localhost üzerinden ulaşabiliyorsunuz. MySql veritabanınızı bir arayüz ile yönetmek istiyorsanız ayrıca phpmyadmin kurmanızı öneririm. Bunun için ise “sudo apt-get install phpmyadmin” yazarak kurulumu gerçekleştirebilirsiniz. MySql root şifresi ile phpmyadmin giriş şifreleri sorulacak. Bunları girip kurulumu kısa sürede tamamlayabilirsiniz. Sonrasında “sudo service apache2 restart” komuduyla web sunucusunu tekrar çalıştırmanız gerekiyor. Bundan sonra localhost/phpmyadmin adresinden MySql veritabanınızı yönetmeye başlayabilirsiniz. Bu arada MySql, pypmyadmin ve Apache’nin ücretsiz ve açık kaynak kodlu yazılımlar olduğunu da belirteyim.

Bu arada yazmadım ama Linux’ta konfigürasyon dosyalarını değiştirmek için bir metin editörüne ihtiyacınız var. Ubuntu kurulumu ile gelen yazılımlardan biri gedit. Applications -> Accessories altında bulabilirsiniz ya da terminalde gedit yazarak da açmanız mümkün. Ancak sistem ile ilgili dosyaları düzenlemek için terminalden sudo komutuyla çalıştırmanız gerekiyor, “sudo gedit /etc/apache2/apache2.conf” gibi… Aksi halde bu gibi sistem dosyalarını değiştirmeniz mümkün değil. PHP dosyalarını düzenlemek için kdevelop isimli uygulamayı kurmak istedim ancak apt-get ile kurmam mümkün olmadı. gedit ile PHP dosyalarını da düzenleyebiliyor ve kod renklendirme özelliklerinden faydalanabiliyorsunuz.

Sonuç olarak Ubuntu kullanmaya başlamak oldukça zahmetsiz ve bir o kadar kolay. Benim yaptığım gibi Apache gibi sunucu yazılımları kurmak gibi bir niyetiniz yoksa, normal bir bilgisayar kullanıcısı iseniz de Ubuntu kurulumu ile gelen Firefox, OpenOffice süiti (Word, Excel ve Powerpoint benzeri uygulamalar), belli başlı tüm anlık mesajlaşma programları ile uyumlu çalışan anlık mesajlaşma uygulaması gibi demirbaş yazılımlarla ek kurulum yapmadan her türlü ihtiyacınızı giderebilirsiniz. Bunun yanısıra sözlük, cd/dvd oluşturucu, resim düzenleme programı, oyunlar da paket içinden çıkan yazılımlar. Bunlar da yetmiyorsa Ubuntu Software Center’a girerek (Applications altında) Ubuntu tarafından ücretsiz sunulan ve bir tıkla kurabileceğiniz 30.000′den fazla uygulama da mevcut.

Bu yazı ile tecrübelerimi paylaşarak Linux’un geliştirilme felsefesine de uydum sanırım. Ne demişler, bilgi paylaştıkça çoğalır.

Sevgili arkadaşım ve netgelecek.com’un yayın yönetmeni Ümit Öncel geçtiğimiz aylarda web ve İnternet üzerine olan bir e-zine ve blog karışımı bir site olan netgelecek.com’da yazı yazıp yazamayacağımı sorduğunda cevabım “tabii, hemen” olmuştu ama ancak iki ay sonra ilk yazımı gönderebildim. “Biz Senkron (Eğitim) Severiz” başlıklı bu yazımı okuman için aşağıdaki linke tıklamanız yeterli:

http://www.netgelecek.com.tr/makaleler/detay/207/biz-senkronu-egitim-severiz

Bundan sonra daha sık yazmayı hedefliyorum. Umarım ilk yazımı beğenirsiniz.